ترور فرمانده ایرانی تبار حزب الله لبنان : ایا این ترور بی پاسخ می ماند؟

ترور فرمانده ایرانی تبار حزب الله لبنان و واکنش ها در ایران

 

امیر دبیری مهر

النهار چاپ بیروت

ترور فرماندهان و نیروهای اثر گذار مقاومت اسلامی و نزدیک به تهران همچنان ادامه دارد و این بار اسراییل  هیثم علی طباطبایی 57 ساله معروف به سید ابوعلی نفر دوم حزب الله لبنان را ترور کرد .او یکشنبه عصر در ضاحیه بیروت مورد هدف حمله هوایی ارتش اسراییل قرار گرفت و با شمار دیگری از اعضا و فرماندهان نظامی حزب الله و تعدادی از افراد غیر نظامی به شهادت رسیدند.

این بزرگترین حمله اسرائیل به لبنان از زمان آتش بس در سال گذشته از 24 نوامبر 2024 تاکنون است. در جنگ قبلی اسرائیل و حزب الله لبنان 2 دبیرکل حزب الله لبنان و فرماندهان ارشد نظامی این مجموعه از جمله عالی ترین مقام نظامی حزب الله یعنی “فواد شُکر” نیز به شهادت رسیدند.

در پی ترور ایمن فرمانده ارشد نظامی حزب الله ٬ علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در واکنش به ترور هیثم علی طباطبایی اعلام کرد:

نتانیاهو آنقدرماجراجویی خود را ادامه می‌دهد تا همه دریابند راهی جز مقابله با این رژیم جعلی باقی نمانده است. این موضع گیری شدید الحن علی لاریجانی که سیاست مدار معتدلی در ایران محسوب می شود نشان می دهد ایران اقدام اسراییل را در ترور ابو علی بی پاسخ نخواهد گذاشت .

کیوان ساعدی فعال سیاسی و رسانه ای ٬ هدف قرار دادن طباطبایی را نشان دهنده وزن و قدرت یگان رضوان دانست که اسراییل بیش از از همه از توان عملیاتی اش هراس دارد و افزود : حزب الله معمولا این گونه حملات را بی پاسخ نمی گذارد و باید منتظر مرحله ای جدید از رویارویی حزب الله و اسراییل باشیم.

برخی دیگر از حامیان ایرانی حزب الله لبنان نیز در فضای مجازی با اشاره به اینکه نباید هدف قرار گرفتن فرماندهان حزب الله برای سیاست مداران تهران عادی شود زیرا در این صورت هدف قرارگرفتن مجدد تهران نیز عادی خواهد شد بطور ضمنی خواستار واکنش شدید ایران و حزب الله به حمله اخیر اسراییل به بیروت شده اند.

احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار و کارشناس مسایل اسراییل  نوشت: گویا حزب‌الله لبنان مصمم است سلاح خود را در شمال رودخانۀ لیطانی زمین نگذارد و در عین حال توان خود را بازسازی کند. در مقابل، دولت نتانیاهو نیز مصمم است به هر طریقی از جمله ترور رهبران این گروه، هم مانع بازسازی توان حزب‌الله شود و هم آن را وادار به زمین گذاشتن سلاح خو در سرتاسر خاک لبنان کند. با این حساب، رویارویی دو طرف ظاهراً وارد مرحلۀ نهایی خود شده است. در این میان موضع دولت لبنان، بسیار مهم است. دولت کنونی لبنان اما به خلاف اسلاف خود مصرانه خواهان خلع سلاح حزب‌الله است گرچه حملات اسرائیل را نیز محکوم می‌کند.

او در این مطلب اضافه کرد:

واقعیت این است که حزب‌الله وارد بحرانی‌ترین دورۀ حیات خود شده است. برای نخستین بار محیط منطقه‌ای و نظم سیاسی داخلی لبنان علیه سلاح آن صف‌آرایی کرده و این موضوع در میانۀ شدیدترین ضربات اسرائیل، معادلۀ کاملاً تازه‌ای را رقم زده است. مسئله این است که حزب‌الله برای حفظ سلاح خود در این مقطع، مجبور به رویارویی تمام‌عیار نظامی با اسرائیل است در حالی که هم بسیاری از زبده‌ترین رهبران سیاسی و فرماندهان نظامی خود را از دست داده و هم در دولت لبنان پشتش خالی شده است.

آیا حزب‌الله پس از ترور هیثم علی طباطبایی فرماندۀ ارشد خود، با اسرائیل وارد جنگ می‌شود؟ یا به ادامۀ همین جنگ یک‌طرفه و کم‌شدتی که نیروهایش را هدف گرفته است، رضایت می‌دهد؟ یا اینکه توافق آتش‌بس تازه‌ای برای زمین گذاشتن سلاح را می‌پذیرد؟ هر سه انتخاب، برایش بسیار پرهزینه است

 

مخالفین جمهوری اسلامی در فضای مجازی از شهادت هیثم علی طباطبایی ابراز خشنودی کردند و او را بازوی قدرتمند مقاومت معرفی کردند که روابط بسیار نزدیکی با ایران و نیروی قدس سپاه داشته است .

برخی نیز در شبکه های اجتماعی حضور نیافتن ایت الله خامنه ای در سومین شب مراسم سالگرد شهادت  حضرت زهرا(س) در دفترش را مرتبط با شهادت هیثم علی دانسته اندهر چند نتانیاهو در پیام ویدیوی خود درباره ترور هیثم علی هیچ اشاره ای به ارتباط او با ایران نکرد.

وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران نیز بلافاصله با انتشار بیانیه‌ای،  حمله به مناطق مسکونی در بیروت و ترور هیثم علی طباطبایی را به شدت محکوم کرد.

در این بیانیه حمله  رژیم متجاوز صهیونیستی به منطقه مسکونی در ضاحیه بیروت نقض فاحش آتش‌بس نوامبر ۲۰۲۴ و تعرضی وحشیانه علیه تمامیت سرزمینی و حاکمیت ملی لبنان خوانده شده که  در ان ده‌ها نفر از شهروندان عادی لبنانی از جمله زنان و کودکان معصوم به شهادت رسیدند ..وزارت خارجه ایران بی‌عملی و سکوت سازمان ملل متحد و شورای امنیت این سازمان در قبال تجاوزهای مستمر و جنایات بی‌شمار رژیم اسرائیل علیه مردم لبنان را تاسف‌بار و غیرقابل توجیه دانسته و خواستار اقدام جدی از سوی جامعه بین‌المللی برای مقابله با تروریسم سازمان‌یافته و جنگ‌افروزی رژیم صهیونیستی علیه لبنان و دیگر کشورهای منطقه شده است .

 

هیثم علی طباطبایی همیشه هدف ترور ارتش اسراییل بوده و  ۱ سال پیش از یک نقشه  ترور جان سالم به در برد او فرمانده یگان رضوان یا همان نیروی زمینی حزب الله بود و  در سوریه و یمن نیز فعالیتهای اثر گذاری علیه اسراییل انجام داده بود از جمله او فرمانده  «طرح حمله ضد اسراییلی به الجلیل» در شمال فلسطین درسال گذشته بود که ضربه سختی به اسراییل محسوب می شد.

هیثم علی طباطبایی متولد ۱۹۶۸ در بیروت و از پدری ایرانی و مادری لبنانی بود و بعنوان یک شهروند ایرانی – لبنانی در جنوب لبنان بزرگ شد و در جوانی به حزب‌الله پیوست. در زمان ظهور داعش در سوریه وقتی حزب‌الله برای کمک به دولت سوریه  وارد عمل شد، طباطبایی اختیارات ویژه و جدیدی در سوریه گرفت و مسئول ساخت زیرساخت نظامی حزب‌الله در جولان (نزدیک مرز اسرائیل) شد .

او در ژانویه ۲۰۱۵ در حمله هوایی اسرائیل در منطقه قنیطره (جنوب سوریه) هدف اصلی ترور بود ولی زنده ماند. در همان حمله یک افسر ارشد ایرانی و جهاد مغنیه (از فرماندهان اولیه پرونده جولان) شهید شدند.

سال ۲۰۱۶ برای مأموریت نظامی به یمن نزد انصارالله فرستاده شد. برخی می گویند ان زمان  حزب‌الله خواسته بود  او  از منطقه دور بماند تا مجددا ترور نشود. هیثم علی در یمن با هماهنگی نیروی قدس سپاه و در قالب واحد ۳۸۰۰ حزب الله که به اموزش نیروهای برون مرزی حزب الله اختصاص دارد به ‌نظامیان یمنی اموزش تخصصی داد .

در همان سال یعنی سال  ۲۰۱۶ وارد لیست تروریست‌های جهانی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC-SDGT) شد و سال ۲۰۱۸ آمریکا ۵ میلیون دلار جایزه برای لو دادن او  تعیین کرد.

در ژانویه ۲۰۲۲ شایعه شد که در حمله ائتلاف عربی در صنعا کشته شده که دروغ بود. بعد از مأموریت یمن به لبنان برگشت و از ۲۰۱۹–۲۰۲۰ به بعد به عنوان فرمانده یگان رضوان شناخته شد.

او همچنین نقش کلیدی در پشتیبانی حزب‌الله از مقاومت اسلامی در فلسطین و در نوار غزه داشت تا اینکه بعد از توافق اتش بس حزب الله و اسراییل در سال گذشته او فرماندهی نظامی حزب الله را به عهده گرفت.

 

 

 

 

.

 

 

تلاش همه جانبه ایران برای جلوگیری از تضعیف نیروهای بسیج مردمی در عراق  و لبنان

امیر دبیری مهر 

 

بعد از سفر علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به عراق و لبنان در هفته گذشته ٬ حالا مشخص شده مهمترین هدف از این سفر اعلام رسمی حمایت همه جانبه ایران از نیروهای بسیج مردمی دراین کشوها ست . گروههایی  که جمهوری اسلامی ایران انها را ستونهای مقاومت اسلامی در خاورمیانه می نامد. این گروهها  در سال گذشته با اقدامات  تروریستی  اسراییل ٬ اسیب های  جبران ناپذیری متحمل شدند . جمهوری اسلامی معتقد است ضربه به نیروهای نیابتی ایران در منطقه مقدمه حمله ۱۳جوون به ایران بود .

بعد از انکه درلبنان دولت خواستار خلع سلاح حزب الله شد  جمهوری اسلامی بااعلام اینکه قصد دخالت در امور داخلی لبنان را ندارد اما مشخص است که با این تصمیم  مخالف است و علی لاریجانی برای گفتن همین موضع به بیروت سفر کرد. تهران می گوید خلع سلاح حزب الله مانع از تجاوز مجدد اسراییل به لبنان نخواهد شد و حتی نبود نیروی مقاومت حزب الله دست اسراییل را برای اقدامات علیه لبنان باز خواهد گذاشت اما ظاهرا این نظر ایران چندان موافق رای و نظر مقامات لبنانی نیست . دولت لبنان  با وساطت امریکا و نماینده ویژه ترامپ در امور لبنان ضمانت هایی دریافت کرده  که در صورت خلع سلاح حزب الله اسراییل نه تنها به لبنان حمله نخواهد کرد بلکه مناطق اشغالی جنوب این کشور را نیز تخلیه خواهد کرد. هنوز حزب الله با طرح دولت لبنان موافقت نکرده و همین مساله نگرانی ها از وقوع یک جنگ داخلی مجدد را در لبنان افزایش داده است .

اما همین مساله اما به شکل معکوس  درعراق در حال اجرا و پیاده سازی است . بعد ازانکه اخبار ضد و نقیضی از فشار امریکا به دولت عراق مبنی بر ضرورت انحلال حشد الشعبی منتشر شد ٬ جمهوری اسلامی نگران شده که  مبادا یکی دیگر از نیروهای مهم هم پیمان خود -مستقر در کشور همسایه غربی خود- را  از دست بدهد از همین روی پارلمان عراق دست به اقدام پیش دستانه ای زده است .

گفتنی حشد مردمی درعراق نقش تعیین‌کننده‌ای درشکست داعش از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ ایفا کرد ومحبوبیت قابل توجهی درمیان بخش‌هایی از مردم عراق دارد. اما اخیرا مخالفان حشد بویژه کردها و اهل سنت عراق مدعی هستند که با کاهش تهدید تروریستی داعش، وجود حشد ضرورتی ندارد اما تحولات اخیر در منطقه بویژه روی کار آمدن گروه‌های تکفیری در سوریه و فعال شدن باقی‌مانده‌ها و زندانیان آزاد شده داعش و سایر شبه نظامیان مرتبط با این گروه‌ها ٬ مجدداً تهدیدات برای ثبات و امنیت عراق بازگشته و موافقان حفظ حشد در این مجادلات دست برتر را پیدا کرده اند . بر همین اساس پارلمان عراق می خواهد با تصویب قانونی٬  سازمان حشد الشعبی را در ساختار رسمی نیروهای مسلح این کشور تثبیت و از حمایتهای قانونی برخوردار سازد.

در صورت تصویبب این  قانون٬  بسیج مردمی عراق فراتر  از قانون کلی و کوتاه مصوب سال  ۲۰۱۶ از حمایت  های قانونی برخوردار شده و  موضوع انحلال حشد الشعبی به کلی منتفی خواهد شد.

به گفته رسانه‌های عراقی تعداد اعضای حشد   از ۱۲۲۰۰۰ در سال ۲۰۱۶ به ۲۳۸۰۰۰ نفر افزایش یافته و بودجه آن  در سال گذشته  از ۳.۴ میلیارد دلار فراتر رفته است.

تلاش پارلمان عراق برای تحکیم جایگاه حشدالشعبی در ساختار دفاعی و نظامی عراق ٬اعتراض کاخ سفید را در پی داشته و وزارت خارجه این کشور آن را مغایر “روابط استراتژیک” واشنگتن و بغداد خوانده است . کاخ سفید تنها به اعلام مخالفت بسنده نکرده و دولت عراق را تهدید به اقدامات تنبیهی احتمالی کرده است

به گفته محمود المشهدانی، رئیس مجلس نمایندگان عراق٬  آمریکا خواهان ادغام حشد در نیروهای امنیتی عراق است، نه ساختاردهی مستقل به آن. آمریکا پیشتر نیز تلاش کرده بود تا با مسدود کردن مکانیسم پرداخت حقوق نیروهای حشد بر دولت عراق  فشار وارد کند..

علی رغم این تهدیدات عامر الفایز، یکی از چهره‌های ارشد ائتلاف سیاسی مسلط بر مجلس عراق  گفته  قانون حمایت از حشد یک مسئله داخلی است و اجازه نمی هیم نیروهای خارجی در متوقف کردن آن دخالت کنند.

 

 

 

مخالفان تصمیم پارلمان عراق  موارد متفاوتی را برای اعلام مخالفت خود ذکر کرده‌اند.از جمله اینکه قانون جدید می‌تواند منجر به افزایش نفوذ جناح‌های درون نیروهای بسیج مردمی (حشد الشعبی) و تأثیر آنها بر روند تصمیم‌گیری سیاسی دولت عراق شود.

علاوه بر این برخی نیز می گویند  قانون جدید ممکن است نگرانی‌هایی را در میان برخی از کشورهای منطقه، مانند کشورهای خلیج فارس، ایجاد کند و همچنین بر روابط با ایالات متحده تأثیر بگذارد.

اما ایالات متحده  معتقد است تصویب این قانون  جناح‌های طرفدار ایران را در ساختار سیاسی و نظامی عراق تقویت خواهد کرد، که موضوعی حساس در روابط بین بغداد و واشنگتن است.

شاید به همین دلیل ایران خواستار قانونی شدن جایگاه حشد د عراق و موافق تصویب قانون جدید است . نیرویی که با حمایت و طراحی ایران و برای مقابله با داعش در عراق ایجاد شد و قاسم سلیمانی فرمانده ارشد نظامی ایرانی در گسترش و تجهیز ان تلاش فراوانی کرد و در این مسیر از حمایت ایت الله سیستانی مرجع بزرگ شیعیان برخوردار بود.

در این اختلاف نظرها یکی از سناریوهایی که در روزهای اخیر به صورت پرتکرار در رسانه‌های عراقی به عنوان گزینه بدیل آمریکا و مخالفان حشد الشعبی مطرح می‌شود تلاش برای تبدیل کردن حشد به نهادی پشتیبان برای وزارتخانه‌های دفاع و کشور تحت عنوان «گارد ملی» است.

به گفته کارشناسان این الگو که در آمریکا و عربستان سعودی وجود دارد و این نیرو می‌تواند در بحران‌های امنیتی داخلی از وزارت کشور و در تهدیدات خارجی از وزارت دفاع پشتیبانی کند و مشمول قوانین و مقررات نظامی مشابه ارتش و پلیس خواهد بود.

در جمع بندی  می توان گفت ایران که نگران حمله مجدد اسراییل و امریکاست حفظ نیروهای نیابتی خود در منطقه را بخش لاینفک سیاست دفاعی خود دانسته و تضعیف حزب الله در لبنان و حشد الشعبی در عراق را مغایر امنیت ملی خود می داند از این رو با صراحت و جدید از حفظ این نیروهای بسیج مردمی حمایت خواهد کرد.