در ایران هیچگاه در سالهای گذشته مقامات رسمی و افکار عمومی به اندازه امسال به نتیجه انتخابات کنگره امریکا چشم ندوخته بودند . درشرایطی که دو کشوردر استانه دو وضعیت کاملا متفاوت قرار دارند
۱- درگیری تمام عیار و اغاز مجدد جنگ
۲- توافق صلح و پایان رسمی جنگ
و به نظر ناظران و تحلیل گران نتیجه انتخابات امریکا بر دو گزینه جنگ یا صلح اثر مستقیم دارد.
مقامات ایرانی معتقدند پیروزی دموکراتها احتمال حمله مجدد امریکا را به ایران کم می کند -هر چند منتفی نمی کند- و دست تیم دیپلماسی ایران را برای گرفتن امتیاز از امریکا در توافق احتمالی باز خواهد کرد.
برهمین اساس براوردها از حمله امریکا به ایران تا قبل از انتخابات بالا بود و کسانی که احتمال حمله بعد از انتخابات را بالا می دانستند وشرط ان را پیروزی جمهورخواهان می دانستند که تحقق نیافت .
ایران در مذاکرات اخیر دوحه از امریکا خواستند تحریم های اقتصادی و محاصره دریایی را لغو و پولهای بلوکه شده ایران را ازاد کرده و تهران در ازای آن اماده است ظرف دو روز تنگه هرمز را تحت شرایط جدید بازگشایی کند. اما واشنگتن می گوید بدون اخذ یک امتیاز مهم هسته ای مانند انتقال ۴۰۰ کیلو اورانیوم غنی شده به خارج یا رقیق سازی ان در داخل٬ حاضر به دادن امتیاز به ایران نیست و همین اختلاف احتمال درگیری مجدد دو کشور را بالا برده است .
البته بخشی از مقامات عالی رتبه سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی بین دموکراتها و جمهوری خواهان از نظر دشمنی با ایران تفاوتی قایل نیستند و همیشه در واکنش به انتخابات امریکا به این جمله معروف بسنده می کنند که سگ زرد برادر شغال است . اما سیاست مداران واقع گرا تر می گویند تفاوت سیاست و عملکرد بین دموکراتها و جمهوری خواهان در ۵۰ سال اخیر در قبال جمهوری اسلامی ایران بیشتر است و نمیتوان نسبت به آن بی تفاوت بود و درواقع رویکرد تهران بین دموکراتها و جمهوریخواهان انتخاب بین بد و بدتر است .
به باور این سیاست مداران و کارشناسان هر دو حزب امریکایی خواستار مهارو تضعیف جمهوری اسلامی ایران بعنوان یک قدرت منطقه ای مخالف سیاستهای واشنگتن در خاورمیانه هستند و نمی خواهند این نظام سیاسی را با وضعیت موجود به رسمیت بشناسند اما دموکراتها برای رسیدن به این هدف حداکثر به تحریم های اقتصادی و فشارهای سیاسی و تبلیغاتی متوسل می شوند ولی جمهوریخواهان علاوه بر ابزارهای فوق به ابزار نظامی و جنگ مستقیم هم متوسل شدند و برای نمونه در جنگ رمضان از خط قرمز اصلی جمهوری اسلامی یعنی ترور رهبر نظام نیز عبور کردند به گونه ای که در ایران گروهی می گویند تا انتقام خون ایت الله خامنه ای گرفته نشود نباید جنگ با امریکا پایان یابد . از پیامها و مواضع حاج اقا مجتبی خامنه ای رهبر جدید جمهوری اسلامی نیز اینگونه استنباط می شود که نظر او به گروه اخیر نزدیک است .
اما افکار عمومی در ایران نیز به سه دلیل از پیروزی دموکراتها خرسند است .
اول اینکه احتمال حمله مجدد به ایران را کم می کند
ثانیا شکست ترامپ و تضعیف او در ساختار سیاسی امریکا فی نفسه برای ایرانیان خوشایند است زیرا ترامپ اصلا و ابدا وجهه خوبی نزد مردم ایران ندارد
ثالثا این امید را ایجاد کرده که با اکثریت و قدرت یافتن دموکراتها در کنگره و پیروزی یک نامزد دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۸ احتمال بهبود روابط دوکشور افزایش یابد . بسیاری از مردم و کارشناسان در ایران معتقدند در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما فشارهای امریکا علیه ایران نه تنها کاهش یافت بلکه در پی توافق نامه برجام در سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ وضعیت معیشت و فرصت های اقتصادی نیز برای ایرانیان بیشتر شد از این رو نباید و نمی توان بین دموکراتها و جمهوریخواهان تفاوتی قایل نشد و شکافهای موجود بین این دو حزب فرصتهایی را برای تامین منافع ایران ایجاد می کند.
اقلیتی از کارشناسان نیز نیز در ایران معتقدند پس از تجربه دو جنگ اخیر با امریکا و اسراییل مقامات جمهوری اسلامی به دنبال فرصتی برای بازنگری در سیاست خارجی خود هستند تا با حفظ چارچوبهای نظام سطح تنش با امریکا در آن کاهش یابد اما شخص ترامپ و جمهوری خواهان حاکم بر کاخ سفید من جمله مارکو روبیو وزیر امور خارجه مانع اصلی هستند اما قدرت یافتن دموکراتها زمینه اجرای این رویکرد جدید جمهوری اسلامی را ایجاد خواهد کرد.
استقبال مقامات ایرانی از نامه جی دی ونس معاون ترامپ که با وجود جمهورخواه بودن موضع نرم تری نسبت به دیگر مقامات امریکایی در قبال ایران دارد نشانه ای از وجود این رویکرد در ایران است .هر چند در موضع گیری های رسمی بویژه پیام های مکتوب حاج اقا مجتبی خامنه ای هیچ تغییری در سیاست کلی ایران نسبت به امریکا مشاهده نمی شود.
در اولین واکنش های ایرانی ها به نتیجه انتخابات امریکا برخی به کنایه گفتند دونالد ترامپ به دنبال تغییر رژیم در ایران بود اما با پیروزی قاطع دموکراتها در مجلس نمایندگان و سنا٬ این تغییر در ساختار سیاسی امریکا رخ داد! بسیاری از ایرانیان از موضع جی دی ونس معاون رییس جمهور امریکا نیز استقبال کردند که جنگ با ایران و افزایش قیمت بنزین در امریکا را در رویگردانی اکثریت مردم امریکا از جمهوریخواهان موثر دانست و خواستار بازنگری سیاست واشنگتن نسبت به اسراییل شد.
در عین حال برخی از تحلیلگران هم می گویند با وجود شکست سنگین ترامپ و جمهوری خواهان در انتخابات اخیر نمی توان بطور قطعی امیدوار بود که سایه جنگ از ایران کوتاه شده و ترامپ شاید از سر ناچاری یا لجبازی و تحت فشار نتانیاهو جنگ تمام عیار و سنگینی را به تهران تحمیل کند.
بهر حال در هیات حاکمه جمهوری اسلامی برای دو گزینه امادگی ایجاد شده هم نیروهای مسلح در اماده باش هستند تا در صورت وقوع درگیری جدید ٬ بتوانند به حملات امریکا و اسراییل پاسخ دهند و حتی گفته می شود ایران در درگیری شدید احتمالا پایگاههای امریکا در برخی کشورهای اروپایی را نیز مورد هدف قرار خواهد داد و در عین حال تیم دپپلماسی ایران نیز از طریق میانجیگری قطری به دنبال احیای توافق نامه اسلام اباد است تا پایان جنگ اعلام شود.
