اعتراضاتی که در ایران با تجمع بازاریان تهران علیه گرانی دلار اغاز شد بعد از چند روز فراز و نشیب ٬ در ۱۸ دی ماه برابر با هشتم ژانویه و با فراگیر و خشونت امیز شدن اعتراضات در بیش از ۱۰۰ شهر چهره جدید به خود گرفت و تحولات بی سابقه ای را در دو هفته اخیر در ایران رقم زده است .
اعتراضات که در پی فراخوان رضا پهلوی ولیعهد شاه سابق ایران و ازساعت هشت شب پنج شنبه شب اغاز شد بلا فاصله ابعاد وسیعی یافت یعنی اولا در همه نقاط ایران مشاهده شد و ثانیا جمعیت شرکت کننده در ان بیشتر از تصوراولیه بود به گونه ای که نظام سیاسی از ان احساس خطر کرد و بلافاصله از ان بعنوان یک حمله نظامی علیه جمهوری اسلامی نام برد .علی لاریجانی برای اولین بار ازان بعنوان روز سیزدهم جنگ ۱۲ روزه اسراییل علیه ایران نام برد و بقیه مقامات همچنان ان را تکرار می کنند.
سلطنت طلبهای طرفدار رضا پهلوی این اعتراض وسیع را نشانه محبوبیت رضا پهلوی و علاقه ایرانیان به تغییر رژیم از جمهوری اسلامی به سلطنت مشروطه می دانند و در رسانه های وابسته به خود ان را ترویج می کنند اما اغلب جامعه شناسان این تفسیر را توام با اغراق دانسته و ضمن تایید وجود گرایشی در نسل جوان ایران به دوره پهلوی بخاطر سو عملکرد جمهوری اسلامی ٬ نارضایتی عمیق و وسیع مردم ایران از وضع زندگی خود را علت و ریشه اصلی این اعتراضات گسترده می دانند.
بهر حال هنوز ساعتی از تجمعات نگذشته بود که اینرنت در ایران قطع شد و این قطعی تا امروز ادامه دارد . اتفاقی که در تاریخ سابقه نداشته است و متخصصان از ان بعنوان ایرن افلاین نام می برند. برخی معتقدند این قطعی به منظور جلوگیری از حملات سایبری به زیر ساختهای فناوری در ایران است اما بسیاری معتقدند قطعی اینترنت از جانب حکومت ایران٬ ناشی از نگرانی انعکاس اتفاقات رخ داده در پنج شنبه و جمعه شب یعنی ۱۸ و ۱۹ دی ماه برابر با هشتم و نهم ژانویه است که گفته میشود هزاران نفر در ان کشته شدند. نگرانی ها زمانی بیشتر شد که تلفن های همراه نیز برای چند روزی قطع شد و جامعه ایران در یک وضعیت بی سابقه ارتباطی قرار گرفت که برخی ان را اولین حکومت نظامی در جمهوری اسلامی نامیدند. خیابانها مملو از نیروهای پلیس و امنیتی شد که در ساعات پایانی شب همراه با بازرسی و حتی بازداشت جوانان همراه بود.همزمان مقامات امنیتی دایم هشدار می دهند هر گونه ارتباط با رسانه های معاند جمهوری اسلامی عواقب سختی برای مرتکبین خواهد داشت .
مشاهدات بسیاری از مردم حاکی است در این اعتراضات اکثریت شرکت کنندگان حضور مسالمت امیز داشتند و صرفا شعارهای سیاسی و اقتصادی می دادند و عده معدودی دست به اتش زدن تخریب در خیابانها زدند و در برخی مواقع هم درگیری با نیروهای انتظامی و امنیتی اجتناب ناپذیر بوده است . حضور نسل نوجوان و جوان خشمگین از نادیده گرفته شدن توسط حکومت در این اعتراضات چشمگیر بودو نوع رفتار انها در خشونت امیز شدن اعتراضات موثر بود.
با وجود گذشته ۱۲ روز از این اتفاقات ٬ هنوز امار رسمی از تعداد کشته شدگان و مجروحین و بازدداشت شدگان منتشر نشده اما برخی اخبار رسمی از کشته شدن حدود ۳ هزار نفر و بازداشت حدود ۲۰ هزار نفر حکایت دارد .در رسانه های رسمی فقط مراسم تشییع نیروهای نظامی و انتظامی کشته شده دراین اتفاقات بازتاب می یابد که حدود ۱۵۰ نفر براورد می شوند و ازمعترضین کشته شده دلجویی نمی شود و همین به شایعاتی دامن زده مانند اینکه خانواده های کشته شدگان حق برگزاری مجالس عزاداری ندارند و برای تحویل اجساد باید مبالغ هنگفتی به حکومت پرداخت کنند. شایعاتی که مقامات ان را تکذیب کرده اند اما برای مردم باور پذیر نیست .
قطع اینترنت و شبکه های اجتماعی فرصت را برای دو دسته رسانه فراهم کرد که روایت خود را از اتفاقات ان دو شب بیان کنند.روایاتی که بازگو کننده خواسته های مردم و واقعیات رخ داده نیست و بیشتر منافع راویان را تامین می کند .
دسته اول صداو سیمای حکومتی و برخی سایت های خبری وابسته به سپاه پاسداران هستند که می گویند اتفاقات ان دو شب به بعد اعتراض و حتی اغتشاش نبوده بلکه اقدام هماهنگ تروریستی نیروهای مسلح وابسته به موساد بوده و باید با شدید ترین روش با ان مقابله کرد. این رویکرد ریشه ها و علل را انکار می کند و فقط به به نتیجه عمل برخی از خرابکاران حاضر در این اعتراضات توجه کرده و ان را برجسته می سازد .ضمن اینکه این سوال را ایجاد کرده که اگر همه اعتراضات توسط عوامل مسلح موساد طراحی و اجرا شده پس این حجم از نیرو و امکانات نظامی و انتظامی و امنیتی برای پیشگیری از اشوب و بی نظمی چرا بکار گرفته نشده است ؟
رسانه های مخالف جمهوری اسلامی نیز با میدان داری ایران اینترنشنال می گویند این اعتراض صرفابا هدف براندازی نظام جمهوری اسلامی بوده و جمهوری اسلامی برای سرکوب ان ۱۲ هزار نفر در در دو شب کشته است این روایت هم نفوذ مشهود عوامل خشونت طلب و مسلح و خرابکار در جمعیت معترض را انکار می کند و به تنوع دلایل و علل اعتراضات توجه نمی کند و همه چیز را در مخالفت با جمهوری اسلامی محدود می کند. ضمن اینکه برای ارایه امار واطلاعات خود سند و مدرکی ارایه نمی دهد .
هر دو روایت سعی می کنند یک اتفاق مهم و پیچیده سیاسی و اجتماعی با ریشه ها و عوامل گوناگون را ساده سازی کنند تا اهداف خود را بر کرسی بنشانند.شاید بر همین اساس رییس جمهور ایران از پژوهشگران خواسته با نگاه علمی و کارشناسی ریشه های انی اعتراضات را شناسایی کنند.
این اتفاقات پر هزینه و نگران کننده در ایران همزمان شده با اظهارات ضد و نقیض دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا در خصوص حمایت از معترضین در برابر نیروهای سرکوب در ایران . در روزهای نخست توییت ها و مصاحبه های متعدد ترامپ احتمال حمله را بالا برده بود اما چند روز بعد که ترامپ از مقامات جمهوری اسلامی بخاطر توجه به هشدارهای او تشکر کرد این احتمال کاهش یافته اما هنوز احتمال اقدام امریکا منتفی نشده است .
در حال حاضر در جامعه ایران بدون توجه به اظهارات مقامات رسمی و تهدیدهای مکرر رسانه های حکومت علیه معترضین ٬خشم وسیعی از قطعی اینترنت وجود دارد که به کسب و کار وفعالیتهای اقتصادی مردم لطمه جدی وارد کرده و همچنین مانع از کسب اطلاعات صحیح و درست درباره اتفاقات اخیر می شود مردم می گویند حکومت حق ندارد شهروندان را از حق اطلاع ٬حق انتشار و حق ارتباط با همدیگر منع کند .
همزمان سرگردانی وسیعی نیز درباره اینده ایران ووقوع احتمالی جنگ جدید با امریکاجریان دارد.سخنان و اظهارات مقامات ارشد ایران نشان می دهد انها نیز به شدت نگران اغاز یک جنگ جدید هستند و دایم تهدید می کنند که در صورت حمله امریکا واکنش ایران غیر قابل تصور خواهد بود . مردم نمی دانند که جنگ احتمالی در اینده نزدیک رخ خواهد داد یا در چند ماه اینده ؟ ایا حملاتی محدود خواهد بود یا حملاتی اساسی برای ساقط کردن نظام جمهوری اسلامی ؟ تمامیت ارضی و امنیت عمومی و اینده اقتصاد ایران مهمترین مسایلی که دغدغه های مردم را شکل می دهد اما برای حاکمان بیشتر حفظ جایگاه و موقعیت و مزایای ان در اولویت است و ان را خواسته ملت معرفی می کند و برای مخالفان سیاسی حکومت نیز تصاحب حکومت و جالب اینجاست که این گروه هم ان را خواسته ملت معرفی می کند.
اما این روایت سازی ها از چشم تیز بین مردم ایران پنهان نیست که خود در میدان زندگی در حال تلاش برای ساختن ایرانی بهتر هستند.
