بعداز تهدیدات اخیر دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا که پشتیبانی وسیع لجستیک سوخت رسان ها و آرایش نظامی هوایی و دریایی ایالات متحده عملی شدن آن را بسیار محتمل می کرد براوردها حاکی از دور جدید حملات به ایران بود در ابعادی وسیع تر و سنگین تر همانگونه که ترامپ هم گفته بود سنگین ترین حملات نظامی بعد از جنگ جهانی دوم.
امریکا از چند هفته قبل هم حملات منظمی را برای تخریب محورهای مواصلاتی به جنوب ایران و دکل های مخابراتی اغاز کرده بود که کارشناسان نظامی می گویند مقدمه یک حمله بزرگتر است .
اما ناگهان ترامپ اعلام کرد از ان منصرف شده . هر چند ترامپ تا بحال چندین بار پس از تهدیدات جدی از تصمیمات خود منصرف شده اما این بار این سوال مهم شکل گرفت که چه عامل یا عواملی منجر به لغو این حمله شد؟
بر أساس برخی اخبار غیر رسمی اما موثق ٬جمهوری اسلامی ایران که این بار بادریافت شواهد و قراین و رصد تحرکات نظامی و البته پیام های محرمانه کشورهای ثالث احتمال حمله را جدی گرفته بود تصمیم گرفت در صورت وقوع چنین حمله ای سطح و ابعاد واکنش نظامی خود را تغییر دهد.
سردار عبداللهی فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا که در حال حاضر فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی است و تنها مقام نظامی است که با مجتبی خامنه ای رهبر جدید جمهوری اسلامی دیدار کرده نیز در پیامی بطور ضمنی هشدار داد در صورت وقوع حمله به ایران ٬ همه منطقه در اتش جنگ خواهد سوخت.
نیروهای مسلح ایران در شش ماه گذشته در واکنش به حملات امریکا(( استراتژی ۲ به ۱ )) را اجرا می کردند یعنی اگر یک نقطه از ایران مورد حمله قرار می گرفت دو پایگاه امریکایی را در منطقه مورد حمله قرار می دادند اما زمانی که امریکا تهدید کرد زیرساختهای انرژی ایران را مورد هدف قرار خواهد داد ایران به امریکا پیام داد در صورت حمله امریکا٬ نیروهای مسلح ایران به تلافی آن ۱۰ نقطه را هدف قرار خواهند داد که این اهداف هم شامل پایگاههای نظامی امریکا خواهد بود هم زیرساختهای تامین انرژی و کارخانه های اب شیرین کن در منطقه .
از این پیام حمله احتمالی به شرکت نفت ارامکو در عربستان نیز دریافت شد و اینجا ریسک پذیرفتنی نیست .
ارامکو شرکتی است که سالانه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار درآمد خالص دارد و به عنوان سودآورترین شرکت در سراسر جهان شناخته شده که با سود خالص شرکتهای اپل، شرکت آلفا و گوگل و اکسون موبیل برابراست. شرکت سعودی آرامکو، ۹۹٪ درصد از ذخائر اثبات شده نفت خام کشور عربستان سعودی را که میزان آن به ۲۵۹ میلیارد بشکه (در حدود یک چهارم مجموع ذخائر نفت فعلی جهان) میرسددر اختیار دارد.آرامکو همچنین مالک اصلی میدان نفتی غوار است که بزرگترین میدان نفتی جهان بهشمار میآید. این میزان نزدیک به ۱۲ برابر ذخائر نفتی ایالات متحده آمریکا است. ارامکو همچنین دارای ۲۷۹ هزار میلیارد متر مکعب ذخایر درجای گاز طبیعی است.
هدف قرار گرفتن چنین شرکتی یعنی اسیبی بزرگ و جبران ناپذیر به اقتصاد جهان و بیشترین خسارت ان متوجه عربستان و امریکا و در مرحله بعد چین خواهد بود.برای درک این واقعیت باید بدانیم از ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه در گردش خارجی عربستان ۳۵ درصد ان در خزانه مرکزی امریکاست و تصمیم ریاض مبنی بر خروج تنها بخشی از این سرمایه می تواند به اقتصاد امریکا شوک جدی وارد کند . محمد بن سلمان همچنین وعده سرمایه گذاری هزار میلیارد دلاری در امریکا داده بود که گسترش جنگی که امریکا ایجاد کرده می تواند این وعده را نیز تحت الشعاع قرار دهد.
بنا براین ریاض پس از دریافت پیام تهدید ایران ٬ به واشنگتن هشدار داد که در صورت گسترش جنگ ٍ فروپاشی نظام مالی مشترک امریکا و عربستان محتمل است و در این مرحله بود که مجددا پای پاکستان بعنوان میانجی مورد اعتماد طرفین به میدان دیپلماسی باز شد. جالب است بدانیم پاکستان در گذشته به ایران هشدار داده بود که عربستان خطر قرمز اسلام اباد است و در صورت درگیری مستقیم بین ایران و عربستان کنار ریاض خواهد بود. ایران همواره اعلام کرده به تمامیت ارضی و حاکمیت کشورهای عربی احترام می گذارد و حملات تلافی جویانه نیروهای مسلح ایران صرفا متوجه پایگاههای نظامی امریکاست .
پاکستان شریک راهبردی و امنیتی عربستان سعودی است که در برقراری اتش بس بین ایران و امریکا و امضای تفاهم نامه اسلام اباد نقش محوری را ایفا کرد اما پس از نقض اتش بس از تهران و واشنگتن به شدت ازرده خاطر شد و نقش میانجیگری خود را کاهش داد اما این بار به درخواست امریکا و عربستان دوباره وارد صحنه شد . سفر سه روزه شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان به همراه.
ژنرال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان و محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه این کشوربه عربستان در همین چارچوب ارزیابی می شود.
در همین چارچوب گفته شده محمد باقر قالیباف رییس مجلس ایران و رییس هیات مذاکره کننده ایرانی به زودی سفری به پاکستان خواهد داشت .
در مجموع می توان گفت این بار سرعت اقدامات طرفین برای رسیدن به توافق برای جلوگیری از جنگ به شدت بالاست به گونه ای که احتمال توافق ایران و عمان برای برقراری عبور و مرور در تنگه هرمز بالا رفته بر أساس این طرح ورود کشتی ها به تنگه هرمز با مجوز ایران و خروج از ساحل دریایی عمان خواهد بود. البته ایران اعلام کرده این توافق احتمالی به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست مگر انکه امریکا تهدیدات نظامی خود علیه ایران را بطور کلی متوقف کند.
بر أساس اخبار موثق ٬ ایران از طریق قطر و پاکستان پیام داده برای رسیدن به یک توافق با امریکا اول باید مساله تنگه هرمز با به رسمیت شناختن حاکمیت ایران براین تنگه حل شود .ترامپ پیام داده اخذ عوارض از کشتی ها را نمی پذیرد و این موضوع اختلافی همچنان پابرجاست .
ایران می گوید پس از حل مساله تنگه هرمز و اثبات پایبندی امریکا به تعهدات خود ٬واشنگتن باید پولهای بلوکه شده ایران را ازاد کند و اقدامات لازم برای رفع تحریم های بانکی و اقتصادی را انجام دهد.
واقعیت این است که وضع اقتصادی ایران أصلا خوب نیست و حداقل درامد مورد نیاز برای خانواده چهار نفره در تهران به ۹۰ میلیون تومان رسیده که معادل ۵۰۰ دلارامریکاست اما پایه حقوق کارگران در ایران حدود ۲۰ میلیون تومان معادل ۱۰۰ دلار است و این شکاف بین درامدها و هزینه ها موجب افزایش فقر شده و جمهوری اسلامی باید به هر طریقی شده به پولهای بلوکه شده خود در بانکهای خارجی که حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است دست پیدا کندتا بتواند از عهده مشکلات معیشتی مردم براید.
ایران در ادامه گفته پس از توافق در۲ مساله تنگه هرمز و ازادسازی پولهای بلوکه شده٬ حاضر است درباره دغدغه و اولویت اصلی واشنگتن یعنی مسایل هسته ای با امریکا مذاکرات خود را اغاز کند و نسبت به رفع نگرانی های امریکا اقدامات لازم را زیر نظر اژانش بین المللی انرژی اتمی انجام دهد.
کارشناسان می گویند ایران توانسته با دستیابی به توازن نظامی نسبی در جنگ با امریکا ٬ فرصت لازم را برای امتیاز گیری درمیدان دیپلماسی به دست أورد.
