آیتالله عبدالله جوادی آملی در دیدار با هیات موسسه انجمن اندیشه و قلم :
انجمن شریف اندیشه و قلم، گام بلندی است که امیدواریم به مقصد برسد
مشروح سخنان حکیم فرزانه حضرت ایت الله جوادی املی به شرح زیر است:
اندیشه و قلم، در رابطه با حقیقت است و فضایی که در آن فعالیت میکند، فضای حقیقی است، بنابراین تعابیری که به فضای مجازی اشارت دارد، صحیح نیست، جایی که اندیشه در آن نقل میشود حقیقی است نه مجازی، در مجاز نمیتوان اثر حقیقی گذاشت، بنابراین در فعالیت شما که اندیشه منتقل میشود، فضا حقیقی است نه مجازی، چون اثرگذار است.
ماده و فیزیک اجسام مانند شیشه و جسم، حقیقت نیست که نبود آن بشود مجاز. فضای حقیقی تابع حقیقت است؛ حالا این حقیقت در بود ماده منتقل شود یا در نبود آن، تفاوتی در معنای حقیقی نمیکند.
و به خاطر همین حقیقی بودن، خدا به قلم قسم یاد کرده است. سوگند خدا با دیگران تفاوت دارد. دیگران برای دلیل سوگند یاد میکنند و خدا به دلیل؛ چون خداوند بینیاز از دلیل برای اثبات حقیقت است. پس دیگران سوگند میخورند به امری که روز است و ذات اقدس اله، به روز سوگند میخورد.
یکی از سوگندهای مبارک الهی به قلم است و این در ابتدای نزول قرآن است، پس در ابلاغ دین، با انذار و تهدید خداوند آغاز نمیکند بلکه با اندیشه و استدلال و قلم سخن میگوید و به اخلاق دعوت میکند، به ادب میخواند نه اینکه از عذاب بترساند.
با نیش زدن و آبرو بردن، نمیتوان فضای اخلاقی ایجاد کرد
این ناشی از «نگاه کریمانه» است که شاید در ادبیات فارسی برای انتقال مفهوم «کرامت» در قالب یک واژه نتوانیم کلمه مناسبی بیابیم.
کرامت با اندیشه و قلم آمیخته است و این عکسِ نیش و افشاگری است. نیش زدن وافشاگری خلافِ اخلاق است، با نیش نمیتوان نه فرد و نه جامعه را اصلاح کرد. تهدید و داغ کردن برای آخر کار است نه دعوت به خیر. پس نمیشود با نیشی که فرد را می رنجاند و آبروی او را می برد، فضای اخلاقی ایجاد کرد، با نقص نمیتوان نردبان صعود ساخت، با پای چوبی نمیتوان پیش رفت.
مشام جان، اگر سالم باشد مشتاق رایحه خلوص است
پس ابتدای کار باید این باشد که موضوع را بین خود و خدا مطرح کنیم و به اخلاص برسیم. همانطور که در انقلاب و جنگ، هیچکس جز خدا همراه و حامی ما نبود، جهان اول چه غرب آن و چه شرق آن علیه ما بود و از میان جهان سوم نیز چند کشور کوچک با چشمداشت به جیب و کیسه ما با ما همراه بودند. این سرافرازی که برای انقلاب پدید آمد از سر اخلاص و اتکال به خداوند بود، پس اگر سرافرازی ابدی میخواهیم باید بر خدا توکل کنیم. به تعبیر ائمه معصومین، تنها دشمن انسان مرگ اوست و انبیا آمدند انسانی تربیت کنند که مرگ را بمیراند و به کلام سیدالشهدا مرگ را به زیر پای خود ببرد؛ این از چه راهی ممکن است؟ از راه اخلاص و اتکال.
اینکه میگویند با بسمالله شروع کنید نه صرف لفظ باشد، بلکه بسمالله شما و عملتان را از غیر خدا قرنطینه و محافظت میکند. کاری که به نام خدا باشد باید به خواست خدا باشد، پس نباید خلاف رضایت خدا در آن باشد.
الان رسانه کم نیست، اما اصلاح از راه افشاگری و آبروریزی محقق نمیشود، اگر خلوص باشد لازم به تبلیغ نیست، اخلاص خود جذب میکند. مشام جان، اگر سالم باشد مشتاق رایحه خلوص است.
اهل قلم اگر خالص بنویسند به خواست خدا اثرگذار میشود، زبان و قلم خدایی زبان مشترک انسانها و زبان جهانی است در هر فرهنگ و قوم و ملتی.
کار شما کار پربرکتی است که امید داریم اندیشهورزان خوبی باشید و اهل قلم خوب. انجمن شریف اندیشه و قلم، گام بلندی است که امیدواریم به مقصد برسد.
در ابتدای این دیدار، دکتر امیر دبیریمهر رئیس هیأت مؤسس انجمن اندیشه و قلم، ضمن تقدیم گزارش مکتوب عملکرد این انجمن، اهداف تأسیس و سرفصلهای فعالیت انجمن اندیشه و قلم را که در ابتدای سال جاری تأسیس شده است، عنوان کرد که مورد تقدیر آیتالله جوادی آملی قرار گرفت.
