جنجال در ایران بر سر یک مقاله: وزیر اسبق امور خارجه ایران چه نوشت و موافقان و مخالفان چه واکنش نشان دادند؟ امیر دبیری مهر محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین که در روزهای جنگ به شدت فعال شده و مدام در شبکههای اجتماعی موضعگیری میکند، با مقاله اخیر خود در نشریه فارن افرز جنجال به پا کرد. نسخهای که او برای پایان جنگ ارائه داد خوشایند طیف رادیکال در ایران نبود و سبب موجی از حملات به او شد. چنانچه از دیروز تا حالا صحنه سیاست داخلی نیز میدان یک جدال تمام عیار شده است. از حمایتهایی که رویکرد ظریف را «وطندوستانه» خواندند تا حملاتی که به اتهام «بیوطنی» مطرح شده و حتی کار را به تهدید مستقیم رساند. واکنشها به مقاله ظریف نشان میدهد اختلاف بر سر «چگونگی پایان جنگ» در ایران به شدت جدی و علنی است. در سی و پنجمین روز از حمله مشترک امریکا و اسراییل به ایران محمد جواد ظریف دیپلمات مشهور و وزیر اسبق امور خارجه ایران در مقاله ای بلند در مجله امریکایی فارین افرز پیشنهاد کرد تهران باید از برتری خود نه برای ادامهٔ جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که درگیری را پایان داده و از وقوع جنگ بعدی جلوگیری کند. بخشی از مقاله که خیلی مورد توجه قرار گرفته جایی است که ظریف نوشته ((تهران باید از برتری خود نه برای ادامهٔ جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که هم این درگیری را پایان دهد و هم از وقوع درگیری بعدی جلوگیری کند. ایران میتواند پیشنهاد دهد که در ازای پایان همهٔ تحریمها، محدودیتهایی بر برنامهٔ هستهای خود اعمال کند و تنگهٔ هرمز را بازگشایی نماید—توافقی که واشنگتن پیشتر نمیپذیرفت اما اکنون ممکن است آن را بپذیرد)) ایران همچنین باید آمادگی خود برای یک پیمان عدم تجاوز متقابل را اعلام کنند که در آن هر دو کشور تعهد دهند در آینده به یکدیگر حمله نکنند. این کشور میتواند تعامل اقتصادی با ایالات متحده را پیشنهاد دهد که به نفع مردم هر دو کشور خواهد بود. طرح ایده اتش بس از سوی ظریف موجی از واکنش های متفاوت را در ایران و جهان ایجاد کرد که جنجالی ترین ان تهدید ظریف از سوی سعید حدادیان یکی از مداحان مشهور حکومتی بود . حدادیان که به خشونت کلامی و تهدید سیاست مدراران مشهور است در تجمع جمعه شب حامیان حکومت در تهران ضمن فحاشی و توهین به محمد جواد ظریف و جاسوس خواندن او به وزیر امور خارجه اسبق ایران سه روز مهلت داد که بخاطر نوشتن این مقاله عذرخواهی کند وگرنه مردم معترض و مخالف اتش بس را به جلو خانه او خواهد برد. برخی دیگر از تندروها نیز خواستار بازداشت و محاکمه ظریف شدند.برای مثال میثم نیلی از نزدیکان ابراهیم رئیسی رییس جمهور سابقه ایران که در حادثه هوایی کشته شد وزیر خارجه پیشین ایران را به گرا دادن به دشمن در میانه جنگ متهم کرد و از قوه قضاییه خواست که با او برخورد کند. علی خضریان، نماینده مجلس نوشت: «مقاله ظریف در فارن افرز فریاد بیوطنی فردی است که ثابت کرد قانون منع بهکارگیری افراد دوتابعیتی در مشاغل حساس، قانون درستی است. همزمان، خبرگزاری فارس با زیر سؤال بردن هویت ظریف و لحن متن، نوشت: «متن این مقاله به گونهای است که اگر اسم نویسنده را حذف کنیم، مخاطب نمیتواند تشخیص دهد که نویسنده یک ایرانی است یا یک آمریکایی… یکی از شدید ترین حملات به ظریف را حسین شریعتمداری مدیر روزنامه کیهان انجام داد که در سر مقاله شماره نخست این روزنامه در سال جدید با اشاره به بخشهایی از مقاله ظریف نوشت : نویسنده این مقاله آقای محمد جواد ظریف، وزیر خارجه اسبق جمهوری اسلامی ایران است! همان آقای ظریفی که چند سال قبلدر مصاحبهای گفته بود «غربیها از چهار تا تانک و موشک ما نمیترسند. از این مردم میترسند. آیا شما فکر کردهاید که آمریکا که با یک بمبش میتواند تمام سیستمهای نظامی ما را از کار بیندازد، از سیستم نظامی ما میترسد؟». باید پرسید آقای ظریف! حالا که دشمن از توان نظامی ما به تنگ آمده و حضور مردم نیز در تاریخ بشر بینظیر است چرا نسخه تسلیم میپیچید؟! همان آقای ظریف که برای لغو تحریمها به مذاکره رفته بود ولی نه فقط هیچ تحریمی لغو نشد، بلکه تحریمها به بیش از دو برابر افزایش یافت، همان که جاسازی مکانیسم ماشه را در برجامی که خود امضاء کرده بود، با قاطعیت نفی میکرد ولی برخلاف ادعای دروغ ایشان مکانیسم ماشه در برجام جاسازی شده و مورد استفاده دشمن قرار گرفت! شریعتنداری در انتها از ظریف پرسید است اگر این یادداشت را خودتان نوشتهاید، چرا پذیرش آرزوهای برباد رفته آمریکا و اسرائیل را به جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد کردهاید؟! و اگر دشمنان ایران نوشتهاند، امضای شما پای آنچه میکند؟! و اگر دشمن دیکته کرده و شما نوشتهاید؟! بگذریم… کاش دستگاه قضائی آقای ظریف را به بازخواست میکشید و پاسخ این پرسشها را از ایشان میپرسید؟! ویدیویی هم در ایران بسیار دیده شد که در ان دختری بدون حجاب رسمی در ایران عکس ظریف و حسن روحانی رییس جمهور سابق ایران را اتش می زد. ظریف در واکنش به این ویدیو نوشت بدون طرح گله و شکایتی نوشت : دخترم؛ در خیابان بمانید و به یاد رهبر شهید «ای ایران» بخوانید که ایران و آینده از آن شما و همه ایرانیان است. این واکنش ظریف نیز یسیار مورد توجه قرار گرفت. این حملات به ظریف بویژه سخنان تهدید امیز مداح حکومتی با واکنش های زیادی در فضای مجازی مواجه شد . اکثریت کاربران این سخنان را -در شرایطی که ایران درگیر یک جنگ تمام عیار است و نیاز به وحدت و همدلی و پرهیز از اختلاف دارد – مضر و باعث بهره برداری منفی دشمنان ایران دانستند و خواستار عدم تکرار ان شدند. نکته جالب اینکه حتی برخی از فعالان سیاسی و رسانه ای مخالف ظریف نیز علیه اظهارت سعید حدادیان موضع گیری کردند. برای مثال دو نفر از مداحان مشهور ایران به نام میثم مطیعی و مهدی رسولی نیز با انتقاد از واکنش های تند و خشن علیه ظریف خواستار حفظ وحدت داخلی شدند . برای مثال میثم مطیعی که از مداحان محبوب و مورد توجه ایت الله سید علی خامنه ای بود در اظهاراتی گفت طرح برخی سخنان نادرست از جانب مسوولان سابق جمهوری اسلامی نباید به معیاری برای ایجاد شکاف و دوگانگی در جامعه تبدیل شود. احسان محمدی روزنامه نگار قدیمی ایرانی در سایت عصرایران نوشت: چرا تندروها کماکان به سیاست پر خسارت کینهورزی و خطکشی درون کشور ادامه میدهند؟ بحث بر سر اختلاف نظر نیست، بر سر ادامه سیاست تهدید و حذف افرادی است که اتفاقاً ریشه در این کشور دارند و ثابت کردهاند دلسوز وطنند. عبدالله گنجی فعال سیاسی مخالف ظریف نیز در توئیتی از حدادیان و هتاکان به ظریف خواست سکوت کنند و افزود : انسان دینداربرچسب، توهین و تهمت را از ساحت خود دور می کند. سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران نیز در توئیتی نوشت. رمز پیروزی در دفاع رمضان، قدرت دفاعی و انسجام ملی است. با تمام وجود نگاهبان آن باشیم. یوسف پزشکیان فرزند رییس جمهور ایران نیز در مطلبی درباره مقاله ظریف و واکنش ها به ان نوشت : باید به رهبری و شورای عالی امنیت ملی و مسئولان سیاستخارجی اعتماد کنیم و از تصمیماتشان حمایت کنیم و با هوشمندی از کنار مسائل اختلافی عبور کنیم . احسان صالحی دبیر اطلاع رسانی دولت قبلی که جزو مخالفان ظریف محسوب می شود نیز در پاسخ به سعید حدادیان نوشت: اجتماعات شبانه، بعثت انسان تربیت شده مکتب خامنه ای است. امام شهید هیچگاه به ما یاد نداد راه مواجهه با حرف غلط، توهین و تهدید و رفتن به خانه کسی است حسام الدین آشنا از مشاوران دولت قبل ایران نیز خطاب به مخالفان ظریف نوشت : عزیزان غیرتمند اگر مقاله فارن افرز را کامل بخوانید متوجه میشوید که بطنِ متنِ ظریف، هشدار به غربیها در باره تغییر معادلات است. یادتان باشد نه کتاب را از جلدش قضاوت کنید و نه مقاله را از عنوانش! عباس آخوندی وزیر اسبق راه و مسکن ایران نیز نوشت: «پیشنهاد برادرم دکتر ظریف یک پیشنهاد وطندوستانه و مدبرانه است. ایشان گامبهگام حلوفصل سیاسی جنگ را، در عین حال با حفظ وضعیت تهاجمی ایران، پیشنهاد کردهاند. در جمع بندی می توان گفت آنچه مقاله ظریف را به یک بحران رسانهای تبدیل کرد، صرفاً محتوای آن نبود؛ بلکه زمان انتشار و مضمون آن—یعنی پیشنهاد مذاکره جامع در اوج یک درگیری—بود که شکافهای موجود را آشکار کرد. اکنون دو نگاه در برابر هم قرار گرفتهاند؛ نگاهی که پایان جنگ را در تبدیل برتری نظامی به توافق سیاسی میبیند و نگاهی که معتقد است هرگونه عقبنشینی از موضع قدرت، از دست دادن دستاوردهاست. در این میان، مقاله ظریف نشان میدهد اجماع روشنی در ایران درباره مسیر آینده وجود ندارد و جدال بر سر آن، تازه آغاز شده است.
