منبع : روزنامه النهار چاپ بیروت نوشته امیر دبیری مهر
امیر دبیری مهر
حدود ۵ سال قبل نام زنی یهودی با تابعیت انگلیسی- فرانسوی به نام کاترین پرز شکدم در رسانه های ایران مطرح شد که برخی مدعی بودند او توانسته از طریق ظاهر سازی و علاقمند نشان دادن خود به اسلام و جمهوری اسلامی با بسیاری از نهادها و افراد مهم و با نفوذ در ایران ارتباط برقرارکرده و ضمن تخلیه اطلاعاتی انها عملا برای اسراییل جاسوسی کند.
حتی گفته شد او برای این هدف با برخی از این افراد که دارای سمت و مسوولیتی هم بودند رابطه نزدیک و حتی جنسی هم برقرار کرده . هرچند همان زمان او این ادعاها را تکذیب کرد اما جنجال رسانه ای درباره او پایان نیافت .
در روزهای اخیر و بعد از جنگ ۱۲ روز اسراییل علیه ایران که بحث نفوذ موساد در ایران داغ و برجسته شده و ضرورت مقابله با شبکه های نفوذ اسراییلی در ایران به مطالبه عمومی تبدیل شده دوباره نام کاترین شکدم ۴۳ ساله بر سرزبان ها افتاده است .
برای مثال محمد جواد ظریف وزیر اسبق أمور خارجه ایران در مصاحبه ای تلویزیونی درباره نفوذ موساد در ایران گفت : ما باید بفهمیم نفوذ از کجا میآید؟ باید بفهمیم کاترین شکدم چطوری آمد در کشور ما؟! چرا اینها را فراموش میکنیم؟ باید بدانیم این نفوذ از کجا آمده؟
مصطفی کواکبیان، نماینده پیشین مجلس ایران و دبیرکل حزب مردم سالاری نیز در یک برنامه تلویزیونی ٬ اظهارات جنجالی درباره شکدم مطرح کرد و مدعی شد
او در جریان سفرهایش به ایران، از طریق ارتباط جنسی با ۱۲۰ نفر از افراد بسیار مهم به سیستم «نفوذ» کرده بود! این ادعا انقدر عجیب و جنجالی بود که دادگستری ایران علیه او به دلیل «ادعای بدون سند و تشویش اذهان عمومی» اعلام جرم کرد.
در پی این اتهامها به شکدم خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران اعلام کرد کاترین شکدم تنها در ۵ سفر کوتاه به ایران، مجموعاً ۱۸ روز در کشور حضور داشته است و هیچ سند یا گزارشی مبنی بر رفتار غیراخلاقی، ارتباطات مشکوک یا فعالیت غیرقانونی از سوی او در ایران ثبت نشده و ادعاهای نادرست علیه او با انگیزههای سیاسی و برای تخریب رقبای سیاسی مطرح می شود.
خانم شکدم نیز ۴سال پیش در گفتوگویی با بخش فارسی بیبیسی گفته بود:من جاسوس و مامور هیچ کشوری نیستم. من صرفا تحلیلگر سیاسی بودم
او در پاسخ به این سوال که آیا مقامهای ایرانی از او رابطه جنسی داشته اند گفت «خیر به هیچ وجه.
اما مواضع و رفتارهای متفاوت و متناقض کاترین شکدم بویژه مواضع اخیر ضد ایرانی او باعث شده جنجال ها درباره او مجددا بالا بگیرد و مخالفان او که مدعی اند او جاسوس بوده بر درستی موضع خود پافشاری کنند . برای روشن تر شدن این ابهام مروری می کنیم بر هویت و فعالیتهای خانم کاترین پرز شکدم، متولد ۱۹۸۲ در فرانسه که اصالتا یهودی است اما بواسطه مواضع ضد یهودی در ۱۰ سال پیش و چند سال زندگی در یمن مورد توجه مقامات و رسانه های دولتی در ایران قرار گرفته و به مرور از او بعنوان یکی از علاقمندان تشیع و انقلاب اسلامی و جنبش مقاومت اسلامی تصویر سازی رسانه ای بعمل امد. کاترین شکدم قبل از آن پژوهشگر موسسه «هنری جکسون» و مشاور شورای امنیت سازمان ملل در امور یمن بوده وتخصص او در زمینه خاورمیانه، اسلام رادیکال و یهودستیزی است.
نادر طالب زاده مجری تلویزیون ایران که رابطه نزدیکی با مقامات ایرانی داشت نقش اصلی را در مطرح کردن نام او در ایران ایفا کرد به حدی که او او در دهه ۱۳۹۰ خورشیدی چند بار به ایران سفر کرد و برای سایت رهبر جمهوری اسلامی ۱۸ یادداشت وبرای رسانه های نزدیک به حکومت ایران از جمله شبکه پرس تی وی مقالاتی نوشت و حتی در سال ۱۳۹۶ با ابراهیم رئیسی که در آن زمان نامزد ریاست جمهوری بود مصاحبه کرد و این مصاحبه در تلویزیون دولتی روسیه هم پخش شد.
اما یک اتفاق ٬نقطه اغاز جنجال ها درباره شکدم بود و ان هم انتشار مقالههای او در تایمز اسراییل بود که هویت واقعی او را زیر سوال برد.
دراوایل سال ۲۰۲۲ یک کانال تلگرامی منتسب به افراد نزدیک به محمود احمدینژاد، رئیس جمهور پیشین ایران، عکسی از کاترین شکدم منتشر کرد و مدعی شد کاترین پرز شکدم در یادداشتی برای تایمز اسرائیل از نفوذ خود در ایران پرده برداشته است .
أشاره این گزارش به یادداشت خانم شکدم برای وبلاگ تایمز اسرائیل بود که در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۱ منتشر شده و اوعلیه سیاستهای جمهوری اسلامی موضع گیری کرده بود.
بعد از این اتفاق سایت آیتالله خامنهای، مطالب منتشرشده از او را حذف کرد.
شکدم درباره چگونگی انتشار مقالاتش در سایت ایت الله خامنه ای می گوید از سایت آقای خامنهای با او تماس گرفتهاند که نوشتههایش را منتشر کنند اما او در ازای آن پولی دریافت نکرده .
خانم شکدم در عین حال گفته گفت خودش شخصا هیچگاه به دفتر آیتالله خامنهای نرفته است.
او مدعی است با وجودی که در خانوادهای یهودی به دنیا آمده، هیچ گاه به اسرائیل سفر نکرده است.
او در پاسخ به این سوال که چرا اصرار داشته خود را در قالب مورد علاقه حکومت ایران بگنجاند، گفت، میخواسته از نزدیک ببیند که آیا در ایران کلا با کل مردم یهودی اسرائیل مخالف هستند یا فقط با دولت اسرائیل مشکل داشتهاند. او گفت: «متاسفانه من متوجه شدم که آنها کلا با یهودیها مشکل دارند نه با دولت اسرائیل. و همین ادعای شکدم احتمال جاسوسی او را بیشتر می کند بویژه که مقامات اسراییلی اخیرا بیش از گذشته جمهوری اسلامی را به یهود ستیزی متهم می کنند.
او همچنین در یادداشتی که برای تایمز اسرائیل نوشت، مدعی شد که ایران «به دنبال بمب هستهای» است. او البته گفت اطلاعات سری درباره برنامه هستهای ایران ندارد و این نظر و برداشت شخصی او از حکومت ایران است..
مواضع اخیر شکدم علیه جمهوری اسلامی خیلی رادیکال تر از گذشته شده است برای مثال او بعد از حمله اخیر اسرائیل به ایران، در مقالهای در سایت اندیشکده «مرکز اورشلیم برای امنیت و امور خارجی» نوشته که جمهوری اسلامی امنیت خود را نه بر پایه بقا، بلکه بر پایه شهادت و نابودی تنظیم کرده است. او نوشته حکومت ایران در صورت تهدید وجودی، «آماده است زیرساختهای حیاتی کشور را نابود کند و فاجعه انسانی و زیستمحیطی بیافریند تا هم ضربه انتقامی بزند و هم دیگران را مقصر جلوه دهد.
با وجود همه این جنجال های هنوز نمی توان مدعی شد شکدم قطعا جاسوس بوده یا خیر و ایا برای تخلیه اطلاعاتی از جاذبه های جنسی استفاده کرده یا خیر؟ اما یک چیز کاملا اشکار است که در سیستم دولتی ایران می توان با مقداری تظاهر به انقلابی گری و علاقمندی به جمهوری اسلامی به افراد و نهادهای حساس نفوذ کرد و این مساله منحصر به شکدم نیست و از سالهای نخست پیروزی انقلاب نمونه های فراوانی در این خصوص وجود دارد و انی اسیب همچنان باقی است .
در ادامه متن عربی مقاله به شرح زیر می اید:
لغز كاثرين شاكديم الجاسوسة “الثورية” الفاتنة: في قلب سجال اختراق النظام الإيراني ومؤسساته
قبل نحو خمس سنوات، تصدّر اسم امرأة يهودية تحمل الجنسيتين البريطانية والفرنسية، تُدعى كاثرين بيريز شاكديم، عناوين وسائل الإعلام الإيرانية. زعم البعض أنها تمكنت، من خلال التظاهر بالاهتمام بالإسلام والجمهورية الإسلامية، من إقامة علاقات وثيقة مع مؤسسات وأفراد بارزين وذوي نفوذ في إيران، حيث جمعت معلومات حساسة، مما جعلها، بحسب الادعاءات، تعمل كجاسوسة لصالح إسرائيل.
وادّعى آخرون أنها أقامت علاقات وثيقة، بل جنسيّة، مع بعض الأفراد الذين يشغلون مناصب رسمية لتحقيق أهدافها. وعلى الرغم من نفيها لهذه الاتهامات في حينها، فإن الجدل الإعلامي حولها لم يتوقف.
في الأيام الأخيرة، وبعد الحرب الـ 12 يوماً بين إسرائيل وإيران، عاد اسم كاثرين شاكديم، البالغة من العمر 43 عاماً، إلى الواجهة مجدداً، حيث أصبح موضوع اختراق الموساد في إيران محور نقاش ساخن، وتحولت الحاجة إلى مكافحة شبكات النفوذ الإسرائيلية في إيران إلى مطلب شعبي.
على سبيل المثال، قال محمد جواد ظريف، وزير الخارجية الإيراني السابق، في مقابلة تلفزيونية: “يجب أن نفهم من أين يأتي هذا النفوذ؟ يجب أن نعرف كيف دخلت كاثرين شاكديم إلى بلادنا؟ لماذا ننسى هذه الأمور؟ يجب أن نكتشف مصدر هذا النفوذ”.
كما أطلق مصطفى كواكبيان، النائب السابق في البرلمان الإيراني والأمين العام لحزب الديموقراطية الشعبية، مواقف مثيرة للجدل في برنامج تلفزيوني، مدّعياً بأن شاكديم، خلال زياراتها لإيران، أقامت علاقات جنسيّة مع 120 شخصاً من الأفراد ذوي النفوذ، مما مكّنها من اختراق النظام. وكانت هذه الادّعاءات صادمة لدرجة أن القضاء الإيراني وجّه تهمة لكواكبيان بسبب “ادّعاءاته غير الموثّقة وإثارة الرأي العام”.
في مواجهة هذه الاتهامات، أعلنت وكالة أنباء “فارس”، التابعة للحرس الثوري الإيراني، أن كاثرين شاكديم لم تزر إيران سوى في خمس رحلات قصيرة، بلغ مجموعها 18 يوماً فقط، وأنه لم يتم تسجيل أي وثائق أو تقارير تثبت سلوكاً غير أخلاقي أو علاقات مشبوهة أو أنشطة غير قانونية من جانبها في إيران. وأضافت الوكالة أن الادعاءات الموجهة ضدها تُثار بدوافع سياسية ولتشويه سمعة الخصوم السياسيين.
من جانبها، قالت شاكديم قبل أربع سنوات في مقابلة مع القسم الفارسي لهيئة الإذاعة البريطانية (بي بي سي): “أنا لست جاسوسة أو عميلة لأي دولة. أنا مجرد محللة سياسية”. وردّاً على سؤال عمّا إذا كان مسؤولون إيرانيون قد أقاموا معها علاقات جنسيّة، أجابت: “لا، مطلقاً”.
لكن مواقف وسلوكيات كاثرين شاكديم المتضاربة، خاصة مواقفها الأخيرة المناهضة لإيران، أعادت إشعال الجدل حولها، مما دفع معارضيها، الذين يزعمون أنها جاسوسة، إلى الإصرار على صحة موقفهم.
نقطة التحول في الجدل
لعب نادر طالب زاده، مقدم البرامج التلفزيونية الإيرانية الذي كان على صلة وثيقة بالسلطات الإيرانية، دوراً رئيسياً في إبراز اسمها في إيران. كتبت شاكديم خلال العقد الماضي 18 مقالاً لموقع الإمام الخامنئي الإلكتروني، بالإضافة إلى مقالات لوسائل إعلام مقربة من الحكومة الإيرانية، مثل قناة “برس تي في”، كما أجرت في عام 2017 مقابلة مع إبراهيم رئيسي، الذي كان آنذاك مرشحاً للرئاسة، وتم بث هذه المقابلة على التلفزيون الروسي الرسمي.
لكن نقطة التحول في الجدل حول شاكديم كانت نشر مقالات لها في صحيفة “تايمز أوف إسرائيل”، مما أثار تساؤلات حول هويتها الحقيقية. في أوائل عام 2022، نشرت قناة “تلغرام” منسوبة إلى أشخاص مقربين من محمود أحمدي نجاد، الرئيس الإيراني السابق، صورة لكاثرين شاكديم، وادعاء بأنها كشفت في مقال لـ”تايمز أوف إسرائيل” عن اختراقها لإيران. وكان المقال المشار إليه قد نُشر في 25 تشرين الثاني / نوفمبر 2021، حيث اتخذت شاكديم موقفاً مناهضاً لسياسات الجمهورية الإسلامية.
بعد هذا الحدث، حذف موقع “الإمام الخامنئي” المقالات التي نشرتها شاكديم. ولاحقاً، أوضحت أن موقع الإمام الخامنئي تواصل معها لنشر كتاباتها، لكنها لم تتلقَّ أي مقابل مالي، وأكدت أنها لم تزُر مكتب “الإمام الخامنئي” شخصياً. كذلك ادّعت أنها، رغم ولادتها في عائلة يهودية، فإنها لم تسافر إلى إسرائيل أبداً.
ورداً على سؤال عن سبب إصرارها على تقديم نفسها بصورة تتماشى مع اهتمامات الحكومة الإيرانية، قالت إنها أرادت أن ترى من قرب ما إذا كانت إيران تعارض الشعب اليهودي بأكمله أم فقط الحكومة الإسرائيلية. وأضافت: “للأسف، اكتشفت أنهم يعارضون اليهود بشكل عام، وليس فقط الحكومة الإسرائيلية”. وهذا الادعاء عزّز الشكوك بشأن احتمال تجسسها، خاصة أن السلطات الإسرائيلية باتت تتهم الجمهورية الإسلامية بمعاداة السامية بشكل متزايد.
وفي مقال كتبته لـ”تايمز أوف إسرائيل”، ادّعت شاكديم أن إيران “تسعى لامتلاك قنبلة نووية”، لكنها أوضحت بأنها لا تملك معلومات سرية عن البرنامج النووي الإيراني، وأن هذا مجرد رأي شخصي عن النظام الإيراني.
وأصبحت مواقف شاكديم ضد الجمهورية الإسلامية أكثر تطرفاً أخيراً. فعلى سبيل المثال، بعد الهجوم الإسرائيلي الأخير على إيران، كتبت في مقال لمركز القدس للأمن والشؤون الخارجية أن الجمهورية الإسلامية تبني أمنها ليس على أساس البقاء، بل على أساس الشهادة والدمار. وأضافت أن النظام الإيراني، في حال شعوره بتهديد وجودي، “مستعد لتدمير البنية التحتية الحيوية للبلاد وخلق كارثة إنسانية وبيئية لتوجيه ضربة انتقامية ولإلقاء اللوم على الآخرين”.
التظاهر بالثورية
على الرغم من كل هذه الضجة، لا يزال من الصعب القول بشكل قاطع ما إذا كانت شاكديم جاسوسة بالفعل أم لا، وما إذا كانت قد استخدمت علاقات جنسيّة لجمع المعلومات أم لا. لكنّ هناك أمراً واضحاً تماماً هو أنه يمكن في النظام الحكومي الإيراني، من خلال التظاهر بالثورية والإعجاب بالجمهورية الإسلامية، اختراق أفراد ومؤسسات حسّاسة. وهذه المشكلة ليست محصورة بشاكديم، بل ثمة العديد من الأمثلة المشابهة منذ السنوات الأولى للثورة، وهذا الخلل لا يزال قائماً.